Knutselen en doen

Hier vind je tips en ideeën om samen met je kinderen binnen of buiten
creatief bezig te zijn rond het thema.

Dompelkaarsen maken

Door onderdompeling kun je hele mooie dingen maken, zoals dompelkaarsen. Maak ze van restjes kaars of koop speciale waskorrels.

Nodig:
• Lonten - Deze kun je kopen in de handenarbeidwinkel, of je maakt ze zelf door drie katoenendraden stevig te vlechten. Maak een lont wel 15 cm. langer dan de kaars die je wilt maken.

• Restjes oude kaarsen, of koop in de handenarbeidwinkel korrels was (paraffine, sojakorrels of bijenwas bijvoorbeeld)

• Een hoog smal blikje. Hoe smaller, hoe minder was je verspilt.

• Een pan kokend water

• Een schaal of pan om het blikje in te zetten bij het dompelen

Doen:

1. Knip de lonten op de lengte die je hebt bedacht. Houd wel in gedachten dat het lont 10-15 cm. langer moet zijn dan de kaars zelf. Knoop een uiteinde van de lont vast aan een stokje zoals een eetstokje of een potlood. Het stokje komt later van pas als je de kaars gaat dompelen en als je de kaars ophangt om te drogen.

2. Zet het blik klaar (het kan ook iets anders zijn maar een conservenblik is het makkelijkst) waar je de kaarsen in gaat dompelen. Het blik moet groot genoeg zijn om de kaars in te kunnen dompelen. 

3. Maak een werkvlak voor het dompelen. Het dompelen kost wat tijd en moeite dus zorg dat je genoeg tijd hebt om het te doen. Hoe je de was ook smelt, zorg dat je het werkvlak voor het dompelen zorgvuldig voorbereidt: Leg kranten neer op je werkvlak zodat er geen spetters was of kokend water op je aanrecht of tafel komen. Zet het blik met gesmolten was op een metalen onderstel dat stevig en vuurvast is. Of zet het in een grote pan. Zet het onderstel op een stevig werkvlak waar je om heen kan werken en met de juiste hoogte zodat je er goed bij kan. Zorg ervoor dat het werkvlak vrij is van obstakels, huisdieren en kinderen.

4. Smelt de was. Het gemakkelijkst is om de was te smelten in het blikje in een steelpan met water (of een au bain marie pan). Doe kleine stukken was in het blikje. Laat de was smelten. Zie de aantekeningen over temperatuur bij de Tips. Blijf erbij en houd het goed in de gaten. Zie ook de Waarschuwingen onderaan.

5. Zet het blikje met gesmolten was voorzichtig in een grote pan, of op een metalen onderstel. (ovenwanten!)
Als de was begint te stollen smelt die dan opnieuw. Het is belangrijk dat je dat in de gaten houdt omdat het resultaat beduidend minder is als de temperatuur van de was te laag of te hoog is (zie hieronder bij Tips) 

6. Begin met het dopen van de lonten in de was. Houd de lont strak zodat het recht is. Laat de lont in de gesmolten was zakken. Bedek het met een laagje was. Terwijl je de lont vasthoudt met het stokje doop je het snel in en uit de gesmolten was. Dit moet snel op en neer gebeuren want anders druipt de was weer van de lont af. De meest effectieve methode om te zorgen dat de was erop blijft is om elke kaars apart te zetten na een keer dompelen. Zo bedek je elke kaars met een laagje. Als je alle kaarsen hebt gehad begin je met een volgend laagje bij de eerste kaars en zo ga je alle kaarsen af. Blaas zachtjes op de kaars na elke dompelbeurt.

Zie hoe de was eerst de lont bedekt en hoe er vervolgens langzaamaan een dompelkaars ontstaat. Blijf de kaars geduldig in de was dompelen. Smelt de was opnieuw indien nodig. Herhaal dit proces zo veel keer als nodig is om de juiste dikte en vorm die je in gedachten had voor je dompelkaars(en) te krijgen.

7. Laat de kaarsen drogen. Laat de kaarsen drogen op een droogrek. Gebruik bijvoorbeeld een kleine kartonnen doos en leg de stokjes eroverheen zodat de kaarsen naar beneden hangen. Zorg ervoor dat de kaarsen de bodem niet raken. De kaarsen zijn klaar als ze hard aanvoelen.

8. Knip de lont aan beide zijden van de kaars. Bij de smalle kant van de dompelkaars kun je een klein stukje lont laten hangen van ongeveer 1 cm. Bij de onderkant van de kaars knip je de lont zo kort mogelijk af. Snijd stukken was die niet horen bij de vorm van je kaars eraf met een mesje of haal ze eraf met je vingers.

TIPS
* Breek de was in kleine stukken zodat het makkelijker smelt.

* De temperatuur waarbij je de was smelt is belangrijk dus zorg dat je een thermometer hebt. De perfecte temperatuur om te dompelen is 65-75ºC. Was die op een lagere temperatuur wordt gesmolten kan ongelijkmatige kaarsen tot gevolg hebben en hetere was kan luchtbelletjes in de kaarsen veroorzaken.

* Keukenpapier, tissues en wc-papier kunnen in kleine repen gescheurd worden die heel strak gedraaid kunnen worden. Deze kunnen gevlochten worden in steeds bredere stukken tot een lont. 
Van een bolletje katoen kun je een strakke vlecht maken, maak een knoop aan het uiteinde.

Waarschuwingen
* Dompel de kaarsen niet boven een kookplaat. Haal het kokende water van de kookplaat en ga op een andere plek dompelen. Als je dit niet doet loop je het risico dat er giftige dampen ontstaan als de was per ongeluk verbrandt of dat er een steekvlam ontstaat.

* Was kookt niet - het brandt opeens- dus zorg dat het niet ontvlamt door de temperatuur onder controle te houden!

* Wees voorzichtig als je kokend water gebruikt; (spetters) kokend heet water veroorzaakt brandwonden op de huid.

Voor deze instructie is gebruik gemaakt van wikihow.com, waar ook de afbeeldingen te vinden zijn.

Edith Vos